Debaty sejmoweI Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie udziału Polski w sesji ONZ na temat sytuacji kobiet

   Szanowny Panie Marszałku! Przesyłam odpowiedź na interpelację posła Bogdana Lewandowskiego w sprawie stanowiska polskiej delegacji na Specjalnej Sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ ˝Kobiety 2000: równość płci w XXI wieku˝ w Nowym Jorku.    1. Przesłaniem IV Światowej Konferencji w sprawie Kobiet w Pekinie w 1995 r. było zwrócenie uwagi narodów świata na palące problemy społecznej sytuacji kobiet oraz wypracowanie rekomendacji umożliwiających tworzenie warunków do pełnego korzystania przez kobiety ze wszystkich praw człowieka i podstawowych wolności.    2. Delegacje rządowe uczestniczące w IV Światowej Konferencji w sprawie Kobiet w Pekinie w 1995 r. przyjęły przez konsensus Platformę Działania oraz Deklarację Pekińską. Dokumenty te zostały również przyjęte przez delegację rządu RP pod przewodnictwem Aleksandra Łuczaka, ówczesnego wiceprezesa Rady Ministrów, przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych. Główny cel i zasady wdrażana Platformy Działania są określone w § 9: ˝Przedmiotem Platformy Działania, która jest w pełni zgodna z celami i zasadami Karty Narodów Zjednoczonych oraz z prawem międzynarodowym, jest przyznanie pełni praw kobietom. (...) Wdrażane tej Platformy, przy uwzględnieniu prawa narodowego i sformułowanych strategii, polityk, programów i opracowywanych priorytetów, jest suwerenną odpowiedzialnością każdego państwa, zgodnie ze wszystkimi prawami człowieka i jego podstawowymi wolnościami, przy pełnym poszanowaniu różnych religii i wartości etycznych, uwarunkowań kulturowych i przekonań filozoficznych jednostek i wspólnot, powinno przyczynić się do pełnego wykorzystania przez kobiety ich praw człowieka w celu osiągnięcia równości, rozwoju i pokoju˝.    Również rezolucja A/RES/50/42 z dnia 17 stycznia 1996 r. z 50. sesji Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych stwierdza przyjęcie podczas konferencji w Pekinie Deklaracji Pekińskiej oraz Platformy Działania w § 3. Zaaprobowana Deklaracja Pekińska i Platforma Działania jako przyjęta na konferencji 15 września 1995 r. Zgodnie z powyższymi referencjami dokumenty przyjęte przez konsensus nie mogą być renegocjowane. Potwierdzone to zostało w § 2 Raportu Komisji Statusu Kobiet, obradującej w Nowym Jorku w dniach 3-17 marca 2000 r. jako Komitet Przygotowawczy do XXIII Sesji Specjalnej Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych [UN, New Supplement No. 2 (A/S-23/2) annex I], § 2. Delegacje potwierdziły ich zobowiązanie do nieotwierania renegocjacji Pekińskiej Platformy Działania, która jest dokumentem podstawowym.    XXIII Specjalna Sesja Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych miała na celu:    a) dokonanie oceny realizacji przez poszczególne państwa działań rekomendowanych w Deklaracji Pekińskiej i Platformie Działania,    b) wskazanie na trudności w procesie wdrażania przyjętych rozwiązań,    c) wytyczenie kierunków i sposobów osiągania celów sformułowanych pięć lat temu.    3. W przemówieniu przewodniczącego delegacji rządu RP na XXIII Sesję Specjalną Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych podkreślono, że:    - Konstytucja RP tworzy podstawy prawne dla poszanowania godności osoby ludzkiej i równych praw mężczyzny i kobiety we wszystkich sferach życia; dotyczy także równych praw politycznych,    - przedmiotem szczególnej troski są dla Polski warunki rozwoju rodziny, jej odpowiedzialność za wychowanie potomstwa oraz zapewnienie kobietom możliwości wyboru kariery życiowej i godzenia roli matki z aktywnością zawodową, społeczną czy polityczną,    - prawo polskie chroni życie od momentu poczęcia do naturalnej śmierci,    - podstawy prawne systemu edukacyjnego i ochrony zdrowia tworzą przesłanki równego do nich dostępu mężczyzn i kobiet,    - czynione są wysiłki, aby redukować bezrobocie i tworzyć realne szanse realizacji równych praw mężczyzny i kobiety na rynku pracy; w sferze legislacyjnej prawo kobiety i mężczyzny do równych warunków pracy jest stopniowo dostosowywane do standardów Unii Europejskiej,    - głębokie przemiany ustrojowe w Polsce, w tym rozwój instytucji i mechanizmów demokracji, a także rosnący poziom wykształcenia obywateli są obiektywnymi czynnikami poszerzania aktywności społecznej i politycznych, w tym rosnącej roli kobiet,    - Polska ratyfikowała wszystkie podstawowe konwencje i akty prawa międzynarodowego chroniące prawa człowieka i respektujące wolny i odpowiedzialny wybór w każdej sferze życia.    4. Członkowie delegacji polskiej podczas prac nad dokumentem końcowym XXIII Sesji Specjalnej Zgromadzenia Ogólnego ONZ dążyli do przyjęcia w nim zapisów zalecających podejmowanie skutecznych działań chroniących równe prawa kobiety i mężczyzny. Wystąpienia członków delegacji polskiej na XXIII Sesji Specjalnej Zgromadzenia ogólnego Narodów Zjednoczonych ˝Kobiety 2000: równość płci, rozwój i pokój w XXI wieku˝ były zgodne z prawem obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej oraz procedurami i dokumentami przyjętymi przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Dotyczyło to również nierozszerzania płaszczyzny przyjętej w Pekińskiej Platformie Działania o nowe słownictwo, tzn. orientacje seksualne, prawa seksualne, niezdefiniowane przez ONZ w żadnym z przyjętych dokumentów. Próby naruszenia tych zasad przez kilkanaście delegacji nie zyskały poparcia większości delegacji. Wystąpienia delegacji polskiej były w pełni zgodne z ostateczną treścią dokumentu końcowego tej sesji pt. ˝Dalsze działania i inicjatywy w celu wdrażania Deklaracji Pekińskiej i Platformy Działania˝, który został przyjęty przez konsensus przez przedstawicieli ponad 180 delegacji rządowych.    Nadmienić należy, że kwestie dotyczące mniejszości seksualnych nie były przedmiotem negocjacji podczas XXIII Sesji Specjalnej Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych.    5. Efekty XXIII Sesji Specjalnej Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych przedstawione zostały na konferencji prasowej w Warszawie w dniu 16 czerwca br., gdzie podkreślono, że przyjęty dokument końcowy tworzy przesłanki realizacji Platformy Działania przez poszczególne państwa (Further Actions and Initiatives to Implement the Beijing Declaration and the Platform for Action), ale nie zawiera nie zdefiniowanej przez ONZ terminologii. Podczas konferencji prasowej zwrócono także uwagę na konieczność zachowania szczególnej ostrożności w posługiwaniu się nowymi, niezdefiniowanymi pojęciami, zwłaszcza w oficjalnych dokumentach.    6. W dokumencie końcowym XXIII Sesji Specjalnej Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych zatytułowanym: Further Actions and Initiatives to Implement the Beijing Declaration and the Platform for Action w § 1 potwierdza się zobowiązanie państw do realizacji Deklaracji Pekińskiej i Platformy Działania. Należy podkreślić, że dokumenty przyjęte w Pekinie i w Nowym Jorku w całości opowiadają się za poszanowaniem godności i praw człowieka, równymi prawami kobiet i mężczyzn, eliminacją wszelkich form dyskryminacji oraz przeciwdziałaniem przemocy, a rząd Rzeczypospolitej Polskiej jest sygnatariuszem tych dokumentów.    7. Rząd RP w swoich działaniach dąży do stworzenia warunków pełnej realizacji równych praw kobiet i mężczyzn we wszystkich sferach życia. Jednym z kluczowych przykładów takich działań było przyjęcie przez Radę Ministrów w roku 1999 Programu polityki prorodzinnej państwa. Ponadto realizowane są programy rządowe, mające na celu przeciwdziałanie i eliminację przemocy we wszystkich sferach życia. M.in. w wyniku realizacji rządowego programu: Przeciw przemocy, wyrównać szanse sfinansowano z budżetu państwa utworzenie centrów pomocy rodzinie. Do zadań realizowanych przez te ośrodki należą m.in.: pomoc psychologiczna, pedagogiczna, prawna, zdrowotna oraz zapewnienie schronienia.    8. Zjawisko przemocy nawet w pojedyńczym przypadku jest czynnikiem o silnej destrukcji społecznej i nie jest lekceważone w działaniach podejmowanych przez rząd.    Z wyrazami szacunku    Prezes Rządowego Centrum    Studiów Strategicznych    Jerzy Kropiwnicki    Warszawa, dnia 21 lipca 2000 r.